Najstarszy działający DKF w Polsce obchodzi 70. Urodziny
W 2026 roku Dyskusyjny Klub Filmowy ŻAK im. Zbyszka Cybulskiego obchodzi 70-lecie istnienia. Jest to najstarszy nieprzerwanie działający Dyskusyjny Klub Filmowy w Polsce.
DKF ŻAK powstał 22 stycznia 1956 roku jako Dyskusyjny Klub Filmowy Studentów i Młodej Inteligencji Gdańsk–Sopot. Jego inauguracją był pokaz filmu Cud w Mediolanie Vittoria De Siki w kinie Zetempowiec we Wrzeszczu. Prelekcję wygłosił Bogumił Kobiela, a dyskusję poprowadziła Ewa Garztecka. Od samego początku klub funkcjonował nie tylko jako miejsce projekcji filmowych, lecz przede wszystkim jako przestrzeń rozmowy, edukacji i kształtowania wrażliwości, w której kino traktowano jako punkt wyjścia do refleksji społecznej, estetycznej i etycznej.
Przez kolejne dekady DKF ŻAK przeszedł drogę od studenckiego klubu działającego w realiach powojennej Polski, przez okres cenzury i ograniczonego dostępu do światowego repertuaru, po czasy transformacji ustrojowej, kaset VHS, multipleksów i platform streamingowych i pandemii. Mimo zmieniających się warunków instytucjonalnych i technologicznych klub zachował ciągłość działania oraz swój podstawowy etos: kino jako doświadczenie wspólnotowe oraz rozmowę jako jego nieodłączny element. Patronem DKF-u jest Zbigniew Cybulski – aktor nierozerwalnie związany z Trójmiastem i Klubem ŻAK, jedna z najważniejszych postaci polskiego kina powojennego. Cybulski był bywalcem i współtwórcą środowiska klubowego, symbolem nowej wrażliwości oraz aktorstwa zakorzenionego w nowoczesności, buncie i autentyczności. Jego patronat nie jest wyłącznie gestem symbolicznym – pozostaje punktem odniesienia dla programowej odwagi DKF-u, jego otwartości na kino ryzykowne, nieoczywiste i wykraczające poza utarte kanony. Ważnym aspektem działalności Klubu ŻAK pozostaje także edukacja filmowa najmłodszych widzów. Od 2023 roku funkcjonuje w Żaku Dyskusyjny Klub Bajkowy czyli cykl skierowany do dzieci, w ramach którego tak jak w przypadku klasycznych DKFów każdy seans poprzedzony jest prelekcją, a po projekcji odbywa się rozmowa. DKB kontynuuje tradycję traktowania kina jako narzędzia rozmowy o emocjach, relacjach i świecie, dostosowanego do wrażliwości młodego odbiorcy.
W ciągu 70 lat działalności DKF ŻAK prezentował kino światowe i polskie w czasach, gdy dostęp do niego był ograniczony lub niemożliwy, wprowadzał widzów w nurty kina artystycznego, awangardowego i autorskiego, a także pełnił funkcję nieformalnej szkoły filmoznawstwa. Spotkania klubu przez lata prowadzili krytycy, filmoznawcy, twórcy i animatorzy kultury, a prelekcje oraz dyskusje stanowiły integralną część każdego seansu.
Rok jubileuszowy 2026 został zaplanowany jako całoroczny cykl wydarzeń, podkreślający zarówno historię, jak i współczesną tożsamość DKF-u. Styczniowym wydarzeniem otwierającym obchody będzie kostiumowy Bal Filmowy z filmowymi przebraniami, DJ-skimi setami, projekcjami krótkich metraży i urodzinowym tortem
Program jubileuszu rozciągnięty na cały rok obejmuje pokazy klasyki kina światowego i polskiego (m.in. Viridiana, Paris, Texas, Opętanie, Funny Games, Pacifiction, Crash), przegląd poświęcony Zbigniewowi Cybulskiemu, a także spotkania i prelekcje prowadzone przez zaproszonych gości, w tym filmoznawców i krytyków filmowych.
Integralnym elementem obchodów będzie również cykl autorskich plakatów filmowych – do każdego seansu DKF-u w 2026 roku powstanie nowy, zaprojektowany specjalnie na tę okazję plakat autorstwa zaproszonych artystek i artystów. Projekt ten zwieńczy grudniowa wystawa 12 plakatów.
Jubileusz 70-lecia DKF-u ŻAK nie jest wyłącznie okazją do wspomnień, lecz potwierdzeniem ciągłości i aktualności formuły dyskusyjnego klubu filmowego – miejsca, które od siedmiu dekad reaguje na zmieniające się konteksty kulturowe, nie tracąc przy tym swojej tożsamości.
Więcej informacji: https://klubzak.com.pl/pl/kalendarz/Dyskusyjny-Klub-Filmowy~pr3435
Dyskusyjny Klub Filmowy Żak im. Zbyszka Cybulskiego w 2026 roku obchodzi 70-lecie swojej działalności. Świętowanie potrwa cały rok! Rozpocznie się w sobotę, 24 stycznia seansem filmu, od którego wszystko się zaczęło i …balem filmowym.
Jubileusz otworzy 24 stycznia o 17.30 seans Cudu w Mediolanie Vittoria De Siki – zrywającej z reżimem neorealizmu baśni o pazernych deweloperach i zarazem tytułu, który dał początek działalności DKF-u ŻAK (nazywanego jeszcze wtedy, 70 lat temu, Dyskusyjnym Klubem Filmowym Studentów i Młodej Inteligencji Gdańsk-Sopot).
Założony przez Lucjana Bokińca (na zdjęciu poniżej), Andrzeja Cybulskiego, Aleksandrę Jaroszkę-Matogę, Andrzeja Konopackiego, Lecha Miliana, Kazimierza Mosiewicza, Jerzego Ogórka i Jerzego Jaroszka żakowski klub filmowy był drugim tego rodzaju projektem w Polsce (palmę pierwszeństwa dzierży tu DKF założony przy warszawskiej redakcji „Po prostu”). 22 stycznia 1956 seans Cudu w Mediolanie odbył się w kinie Zetempowiec (późniejszym kinie „Znicz”) w Gdańsku-Wrzeszczu, przy ulicy Szymanowskiego. Prelekcję wygłosił wówczas Bogumił Kobiela, dyskusję poprowadziła natomiast Ewa Garztecka*. Po 70 latach, w kinie Żak przy alei Grunwaldzkiej, w film wprowadzi nas Mikołaj Mizak – filmoznawca, reżyser, aktor i edukator filmowy.
A chwilę po dyskusji wieńczącej pokaz włoskiego klasyka, o 20.00 rozpocznie się bal filmowy – obecność w przebraniach obowiązkowa! Od Misiów Yogich, przez Jamesów Bondów, Klementyny z „Zakochanego bez pamięci”, sobowtórów Godarda i Vardy, przekrój stylówek czy to „z Arakiego” czy „z Wajdy”, po pełną paletę Tomów Cruisów – wszyscy goście w muśniętych kinem kreacjach będą mile widziani. Tego wieczora nawet sam Klub Żak wystąpi w niecodziennej odsłonie.
W blasku kuli disco, parkiet Sali Suwnicowej rozgrzeją:
LIPIŃSKI, który wyszuka dla nas analogowe perełki, eksperymentalne modulacje i selekcję balansującą między elektroniką a groove’em;
oraz
OLDMAN – entuzjasta melodii, wokalnych sampli, house’owych harmonii, monumentalnych trance’owych przejść i eksperymentów z dźwiękową teksturą w duchu Basic Channel, który swoją tracklistę na bal zajawia tagami: balearic-deep-neo-trance…
W kawiarni, poza wyjątkową kartą drinków z aluzjami do repertuaru i czymś na ząb, dla wyczekujących swojego main character moment przewidziano też karaoke! Do wyboru same hity: Madonna, Iggy Pop, The Cure, Bruce Springsteen, Krystyna Prońko, Beata Kozidrak, Take My Breath Away, Never Ending Story, Girls Just Wanna Have Fun i wiele innych.
Gdyby ktoś potrzebował odpocząć, ale niekoniecznie na kanapie z telefonem w ręce, sala kinowa w tym czasie przemieni się w chillout room. Na ekranie będzie można zobaczyć:
Przegląd klasyki polskiej animacji
Kiwerski, Antoniszczak, Rybczyński – czyli wizualne tripy, które udowadniają, że geometria potrafi mieć charakter, awarie są bardziej poetyckie niż romanse, a pojazdy z innego wymiaru mają lepszą osobowość niż niejedna gwiazda kina. Polska szkoła animacji w swojej najbardziej bezczelnej, hipnotycznej i zaskakująco aktualnej odsłonie.
Set reklamówek VHS HELL
Klub Żak zaprasza też na blisko godzinną przerwę reklamową i sentymentalną podróż do lat 90. – dekady rozbuchanego konsumpcjonizmu i nadrabiania materialnych zaległości po ponurym okresie PRL-u. Cofniemy się do czasów, w których całoroczny zapas przyprawy Kucharek prosto z bagażnika Poloneza Caro był nagrodą pocieszenia w teleturniejach, a pachnące mydełka, nowo otwarte domy handlowe, balonowe gumy do żucia, telefony 0-700, chrupki Star Foods, roboty kuchenne i wafelki Koukou Roukou przyprawiały o zawrót głowy.
Octopus Shorts
Selekcja kilkunastu współczesnych filmów krótkometrażowych z całego świata. Dowód na to, że paranoja, eksperyment i formalna bezczelność mają się dziś znakomicie. W zestawie m.in. nagrodzone filmy Octopus Shorts 2025, które bez skrupułów grzebią w popkulturowych kliszach, pamięci zbiorowej i gatunkowych schematach – od analogowych horrorów rodem z pożartej przez magnetowid kasety, przez figlarne danse macabre, po baśniowe światy, gdzie etyka i konieczność wchodzą ze sobą w otwarty konflikt.
*za Gedanopedią.
W rocznicowej selekcji comiesięcznych pokazów filmowym z dyskusją znajdą się też:
- Donnie Darko (2001) w lutym;
- Popiół i diament (1958), Do widzenia, do jutra… (1960), Niewinni czarodzieje (1960) w marcu;
- Viridiana (1961) w kwietniu;
- Pacifitcion (2022) w maju;
- Paryż, Teksas (1984) w czerwcu;
- Opętanie (1981) w lipcu;
- Funny Games (1997) w sierpniu;
- uhonorowane na FPFF w Gdyni Nagrodą im. Lucjana Bokińca: Szczękościsk (2016), Pomarańcza z Jaffy (2023), Warszawa, Holandia (2023) we wrześniu;
- Do utraty tchu (1960) w październiku;
- Crash (1996) w listopadzie;
- Inland Empire (2006) w grudniu.
Do każdego z pokazów powstanie autorski plakat artystyczny. Do reinterpretacji kinowych klasyków zaprosiliśmy młodych twórców związanych z malarstwem, post-internetową grafiką i sztuką tatuażu. Wernisaż wszystkich tych prac w Galerii Żak ukoronuje jubileuszowy cykl w grudniu.
Ale póki co: 24 stycznia 2026 – save the date!
- godz. 17.30 – DKF ŻAK: „Cud w Mediolanie” – bilety 20 zł – normalne 18 zł – na Kartę Do Kultury 16 zł – ulgowy dla studentów, uczniów, seniorów 12 zł – na Kartę Dużej Rodziny
- godz. 20.00 – BAL FILMOWY – wstęp wolny, przebrania obowiązkowe.
Klub Żak Gdańsk Grunwaldzka 197
gdansk.pl
Materiały nadesłane
